01

"Ik zie een groene tsunami op onze land- en tuinbouwsector afkomen. Zo kunnen we dit niet meer bolwerken."

Dit zijn níet de woorden van een boerin die tegen natuur is, noch van een boerin die zich verzet tegen milieumaatregelen.

Het zijn de woorden van een boerin, in hart en nieren, die niet meer begrijpt waar alle recente maatregelen blíjven vandaan komen, en erger nog, die ook niet meer weet hoe hierbij het hoofd boven water te houden.

Het is dan ook een heel pak: in het beste geval heb je, naast slechte prijzen, ook nog nieuwe erosiemaatregelen toe te passen, moet je rekening houden met een hervorming van de Europese landbouwsubsidies naar subsidies voor meer groenbeheer, en krijg je extra beperkingen in bemesting via een volgend Mestactieplan.

In het ergste geval heb je de pech dat je te dicht tegen een natuurgebied gelegen bent, en dat men jou komt vertellen dat je je best realiseert dat je hier op termijn je dieren niet meer gaat kunnen houden. Met de invoering van de begrippen IHD en PAS is op korte termijn onze landbouw opgesplitst geraakt in rode, oranje en groene bedrijven. Los van hoeveel inspanningen die je al geleverd hebt om je bedrijf duurzaam te runnen kreeg je als veeteler vorig jaar een brief in je bus. Voor sommigen was dit letterlijk een rode kaart, ook al hadden ze geen fout begaan.

Voor de leek: IHD (Instandhoudingsdoelstellingen) en PAS (Programmatische aanpak Stikstof) is een verdere uitwerking van de Europese Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn, samen Natura 2000. Richtlijnen die enkele decennia terug het licht zagen met de bedoeling de biodiversiteit in de Europese natuur te verbeteren. Hiervoor zou de noodzakelijke ruimte voorzien worden zodat met voldoende hoogwaardige habitats deze biodiversiteit kon gerealiseerd worden. Hoogwaardige habitats houden niet van stikstof. Dus moest er ook een plan komen om de stikstofneerslag te verminderen. Helaas produceren dieren ook stikstof…

Wat een zeer duurzaam idee leek, is vandaag echter ontspoord in een beleid dat veel vragen doet rijzen, ook wat duurzaamheid betreft. Terwijl ijverige ingenieurs en biologen uitpluizen waar welke diersoort of plantje in de toekomst hopelijk kan voorkomen en welke habitat hiervoor nodig is, zitten boeren met de handen in het haar over de toekomst van hun bedrijf. Die onzekerheid is tergend. Dit terwijl ze wel in landbouwgebied actief zijn, veel inspanningen hebben geleverd inzake milieu en al generaties daar aanwezig zijn.

Mogen we even terugvallen op een niet origineel maar nog steeds bruikbaar principe. Duurzaamheid is pas mogelijk als er rekening wordt gehouden met drie pijlers: ecologische duurzaamheid, economische duurzaamheid en sociologische duurzaamheid. Misschien moeten we ons de vraag stellen of deze drie pijlers vandaag in rekening worden gebracht? Heeft wat er vandaag plaatsvindt echt zoveel draagvlak in onze maatschappij? Of is er misschien eerder te weinig besef van wat de gevolgen zijn voor mens en economie?

Tegelijkertijd belanden we zo, bijna onvermijdelijk, in een spijtige gepolariseerde discussie. Natuurlijk wordt de landbouwsector boos als je boeren van hun veld zet! En natuurlijk vinden natuurverenigingen het hoog tijd dat Natura 2000 eindelijk uitgevoerd wordt. Misschien moeten we leren leven met de idee dat Vlaanderen niet groter is dan het is? Dat daarenboven sommigen het nodig achten om al hun frustraties in één emmer over de ‘reguliere’ land- en tuinbouwsector te kappen, zal niet helpen. Enkel diegenen die blijven hangen in de sixties zien de inspanningen niet die de land- en tuinbouwsector intussen geleverd heeft.

Ik zie veel boeren en boerinnen met een duurzamere ingesteldheid dan bij velen onder ons. Juist omdat ze beseffen dat de grond moet geëerbiedigd worden, willen hun kinderen nog kunnen boeren. Juist omdat ze zoeken hoe ze minder afhankelijk worden van de sterk schommelende wereldmarkt, hetzij door korte keten hetzij door hoogwaardige kwaliteit en productinnovatie. Omdat ze al jaren beheersovereenkomsten afsluiten en zo een beetje mee natuurbeheerder zijn geworden. Omdat ze voldoen aan de normen die er zijn, rekening houdend met de best beschikbare technieken.

Het deed mij ook geloven dat er een toenadering was tussen ‘natuur’ en ‘landbouw’, al lijkt deze nu terug ver weg. Ik hoop dan ook dat er, met gezond boerenverstand van alle belanghebbenden, snel oplossingen gevonden worden in de recente dossiers, zodat deze onnodige polarisatie stopt.

Onze huidige land- en tuinbouw stoot op haar beperkingen, en ongetwijfeld zal ze evolueren. Hoe? Wat is het duurzaamste model? Het meest realistische? Zelfs de beste visionairen en de grootste landbouweconomen lijken het hier niet over eens te geraken.

Ik blijf sowieso overtuigd van de veerkracht van de sector die met de tijd, stap voor stap, zal evolueren naar nog meer duurzaamheid, op alle vlakken. Laat het een boeiende discussie worden, een positief traject, ook rekening houdend met de mensen die het moeten verwezenlijken. Want onze samenleving heeft een leefbare landbouw broodnodig. Er is veel werk aan de winkel, en zeker te weinig tijd voor een polariserend discours. Het enige wat vandaag zeker is, is dat onze landbouwfamilies leven en werken in het systeem van vandaag, en met hart en ziel werken om ons kwaliteitsvol voedsel te geven. Verdienen ze niet, zonder hen met de vinger te wijzen, sowieso respect en begrip voor de situatie?


Nik Van Gool

Nationaal Voorzitster KVLV, Vrouwen met vaart


In de pers

- Landbouwsector ziet groene tsunami op hen af komen, RTV 23 april 2015

- Zo kunnen we dit niet meer bolwerken, Vilt, 23 april 2015

- Tsunami trekt door de land- en tuinbouwsector, Kerknet 23 april 2015

 

 

Reacties

# De Keukelaere Lutgarde. Lutgarde p
woensdag 8 april 2015 1:59
Allen samen kunnen we ze misschien wakker schudden.
# Guns Ann
vrijdag 3 april 2015 1:39
Ik zou het niet beter kunnen zeggen. Bedankt Nik 😊
# bej lenaerts
donderdag 2 april 2015 19:08
bedankt Nik, blij te kunnen lezen dat onze voorzitster opkomt voor haar leden ,
vooral diegene die de oorsprong van onze vereniging zijn.
Het is een hart onder de riem !!
Ik deel dit op fb zodat andere jouw duidelijke uitleg over onze kopzorgen ook zouden kunnen lezen .!!

DIKKE MERCI!

Geef je reactie

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

Website

CAPTCHA image
Geef bovenstaande code in: